Acı Kırmızı Biber
(Capsicum annuum)
Acı Kırmızı Biber Künyesi
Patlıcangiller (Solanaceae) familyasından gelen bu ateşli bitki, aslında çok yıllık olmasına rağmen ılıman iklimlerde tek yıllık olarak yetiştirilir. Anavatanı Güney ve Orta Amerika'dır. Dünyada en fazla yetiştirilen türler arasında Çin biberi, Tabasco ve Amarillo gibi çeşitler olsa da, bizim başrol oyuncumuz Capsicum annuum'dur.
İnka Mitolojisi: Biber, yaradılış efsanelerindeki dört kardeşten biri (Ayar-uchu) olarak kutsal kabul edilirdi.
Panama Balıkçıları: Teknelerinin arkasına bir sıra biber asarak köpekbalığı saldırılarından korunacaklarına inanırlardı.
Meksika Geleneği: Nazara uğrayan kişiye, acı bibere bulanmış bir yumurta sürülerek, çekilen acıların "nazar sahibine" geri gönderildiğine inanılırdı.
Acı biberi sadece mutfakta değil, hayatın pek çok alanında görebiliriz. Çiğ, kurutulmuş, baharat veya salamura olarak tüketilir. Ancak dikkatli olunmalı; patlıcangillerin yaprakları ve özsuyu genellikle zehirlidir, sadece meyvesine odaklanmak en iyisidir.
Besin Değeri: Biberler C ve A vitamini açısından zengindir; ayrıca B6, E, mangan ve potasyum içerir. Ancak tüketim miktarı az olduğu için (kimse oturup bir kilo acı biber yiyemez!) bu vitaminlerin etkisi sınırlı kalabilir. Aşırı tüketimi mide ve bağırsak florasına zarar verebilir.
Kozmetik ve Detoks: Merhem haline getirildiğinde ciltte detoks etkisi yaptığı ve doku yenilediği söylenir. Kozmetik dünyasında "kırmızı biberli kremler" var mı, hanımlara sormak lazım...
Üşüyen Ayaklar: Yaz kış ayakları buz kesenler için ilginç bir yöntem: Toz kırmızı biberi çorabınızın içine dökerseniz, o bölgede kan dolaşımını artırarak ısınmanızı sağlar.
Boğaz Enfeksiyonu: Antiseptik özelliği sayesinde gargara olarak kullanılabilir. Ayrıca içerdiği "kapsaisin" metabolizmayı hızlandırır; diyetisyenlerin gözdesidir.
Geçen yaz saksıda biber yetiştirmeye çalışırken başıma gelen olay, bitkileri tanımanın önemini gösteriyor. Biberlerim büyümedi ama aynı saksıdan biber zannettiğim bir akrabası fırladı: Güzelavrat Otu (Atropa belladonna).
Pek zehirli ama bir o kadar da sağlıklı büyüyen bu ot, biberin "karanlık tarafı" gibidir. Bahçenizde sebzelerinizi korumak için (özellikle patlıcanla yan yana) biber ekebilirsiniz, çünkü kokusu zararlı böcekleri uzak tutar.
Tohumdan kolayca üretilir, 3-4 haftada çimlenir. Bazı türleri renk değişimleriyle tam bir görsel şölen sunar. Acı biberle başladık, yarın tatlı biber çeşitleriyle konuyu "tatlıya bağlayacağız"...