Bezelye
(Pisum sativum)
Bezelye Künyesi
Baklagiller ailesinin bu zarif üyesi, anavatanı Anadolu ve Doğu Akdeniz olan, binlerce yıldır sofralarımızdan eksik olmayan bir bitkidir. Atası Pisum elativus hala ülkemizde doğal olarak yetişir. Arkeologlar bu topraklarda 8 bin yıldır bezelye tarımı yapıldığını söylüyor.
"Bezelye" kelimesi, Yunanca "Pison" sözcüğünün zamanla değişime uğramış halidir.
İngilizler eskiden "Pease" derlermiş, zamanla "Pea" olmuş. İngiltere'de hala adını bu sebzeden alan Peasehall adında bir köy var ve her yıl bezelye festivali kutlanıyor.
Bezelye sadece bir yemek değil, modern genetiğin temelidir. 19. yüzyılda Avusturyalı papaz Gregor Mendel, tam 28.000 bezelye yetiştirip inceleyerek kalıtım yasalarını keşfetmiş ve Darwin'in Evrim Teorisi'ne zemin hazırlamıştır.
Neden bezelye? Çünkü zahmetsizce büyür ve tozlaşması kolayca kontrol edilebilir.
Bugün bezelye nişastasından üretilen biyoplastikler, fosil yakıtlı plastiklere çevreci bir alternatif sunuyor. Mariana Çukuru'nun dibindeki 11 km derinlikte bile plastik atıkların bulunduğu, deniz canlılarının zehirlendiği bir dünyada, doğada çözünebilen bu malzemeler belki de tek kurtuluşumuz olacak.
İnsanlık ne zaman bu gezegende kendinden başka canlıların da yaşama hakkı olduğunu kabul edecek, gerçekten bilmiyorum...
Güzellik: Bezelye nişastasından yapılan yüz maskesinin akneye iyi geldiği söylenir.
Dikkat Çekici Araştırma: Bezelye tohumlarından elde edilen yağın, "hamileliği önleyici" etkisi olduğu belirlenmiş. Eski zamanlarda veya araştırmalarda, bu yağı düzenli tüketenlerde doğurganlığın %60 azaldığı gözlemlenmiş. Küçücük bir tohum ama ne marifetleri var!
Toprağa azot bağlayarak diğer bitkileri de besler.
İdeal Komşular: Turp, şalgam, salatalık, mısır ve havuç ile çok iyi anlaşır. Sarımsak, glayöl, rezene ve çileklerin yanına ekerseniz verimi artar. Yaklaşık 2 ayda ürün verir, bazı bölgelerde yılda iki kez ekilebilir.