Deniz Lahanası
(Crambe maritima)
Deniz Lahanası Künyesi
Deniz lahanası (Crambe maritima), turpgiller (Brassicaceae) familyasından Avrupa, Kuzey Atlantik ve Karadeniz kıyılarında yetişen, yaprakları ve sürgünleri yenebilen, kokulu çiçekler açan bir “halofit” bitkidir.
Halofit, tuz içeriği yüksek kumda yetişebilen bitki anlamına geliyor. Deniz lahanası da derin, tuzlu ve kumlu bölgelerde yetişmeyi seviyor. Yeryüzündeki bitkilerin sadece yüzde 2’sinin bu niteliği taşıdığı düşünülecek olursa deniz lahanası oldukça özel bir bitkidir diyebiliriz.
Bitkinin soyadı olan “maritima” Latince sahil anlamına geliyor ve genellikle deniz kıyısında yetişen bitkilere bu isim veriliyor. Geçen yaz Karadeniz kıyılarında ilk defa gördüğüm deniz börülcesinin (Crithimum maritimum) de Latince soyadı böyledir.
Deniz börülcesi de tıpkı deniz lahanası gibi yenebilen bir bitki, ama daha çok denize yakın kayalıklar ve uçurumlarda yetişiyor. O da kıyıya vuran dalgaların tuzlu çisentisinden rahatsız olmayan bir bitki...
İngiltere’de 18. yüzyıldan itibaren tanınan bitki, kraliyet naibi Prens George IV zamanında Brighton’daki Kraliyet Köşkü’nün mönüsünde yer almaktaymış.
19. yüzyıldan itibaren ise ABD 3. başkanı Thomas Jefferson sayesinde bilinen bir sebze halini almış. Jefferson tarıma ve yeni tarım ürünleri keşfetmeye meraklı bir “sebze sever” olarak yazdığı Garden Book’ta (Bahçe Kitabı) deniz lahanasından bahsederek onun tanınmasını sağlamış.
Deniz lahanası güzel kokan çiçeklerinden ve ilginç yapraklarından ötürü bahçecilikte kullanılan süs bitkileri arasında da yer almakla kalmayıp ayrıca İngiliz Kraliyet Bahçecilik Topluluğu ödülüne de sahip olmuştur.
Deniz lahanasının sürgünleri tıpkı kuşkonmaz gibi buharda pişirilip beşamel sos ve tereyağı ile birlikte tüketilebiliyor. Bu sürgünler canlılıklarını çabuk kaybettiklerinden hasat edildikten hemen sonra tüketiliyor, dolayısıyla deniz lahanası daha çok deniz kıyısında bilinen ve tüketilen bir bitki.
Ben tadını bilmiyorum ama daha önce yemiş olanlar belki yorumlara kendi fikirlerini ekleyebilirler.