Göl Soğanı
(Leucojum aestivum)
Göl Soğanı (Leucojum aestivum), bataklık alanlarda ve sulak çayırlarda görülen, nergisgiller familyasından soğanlı bir yaban çiçeğidir. Kökeninin Türkiye, İran ve Kafkaslar olduğu sanılsa da İngilizler ona çok şiirsel isimler takmıştır: "Summer snowflake" (Yaz kar tanesi) ya da "Snow bell" (Kar çanı).
Göl soğanının soğanları zehirlidir; bu nedenle bilinçsizce tüketilmemelidir. Ancak modern tıpta bu zehir, şifaya dönüşür.
Bitkiden elde edilen "Galantamin" maddesi, Alzheimer ve Çocuk Felci gibi sinir sistemini etkileyen hastalıkların ilaçlarında kullanılmaktadır.
Türkiye'de doğal olarak yetişen tek Leucojum türüdür. Ne yazık ki 90'lı yıllarda soğanları doğadan toplanarak yasa dışı yollarla, değerinin çok altında fiyatlara Doğu Avrupa'daki ilaç fabrikalarına satılmıştır. Bu kaçakçılık faaliyetlerinin ve yağmanın halen devam ettiğinden şüpheniz olmasın.
Daha da kötüsü; sulak alanların devlet eliyle sistematik olarak yok edildiği ülkemizde, göl soğanlarını doğal ortamlarında daha ne kadar görebileceğimiz büyük bir muammadır.
Mart ve Nisan aylarından itibaren uçları yeşilimsi sarı noktalı, şemsiye şeklindeki zarif beyaz çiçeklerini açar. Hem saksı bitkisi hem de kesme çiçek olarak kullanılır.
Göl soğanı, kardeşi olan "Bahar Kar Tanesi" (Leucojum vernum) ile sıkça karıştırılır. İşte ayırt etme yolları:
- Göl Soğanı (Yaz Kar Tanesi): Bir dalında 1 ile 7 arasında çiçek bulunur. Daha uzundur.
- Bahar Kar Tanesi: Her dalında sadece 1 adet çiçek bulunur. Yaprakları daha kısadır.
Görünümü size Müge çiçeğini (Convallaria majalis) andırabilir ama göl soğanı ondan çok daha uzun boylu ve gösterişlidir.