İncir
(Ficus carica)
İncir (Ficus carica), yaprakları güzel kokulu, meyveleri eşsiz lezzette bir ağaçtır. Türkiye olarak, özellikle Aydın ve çevresindeki üretimle dünyanın 1 numaralı incir üreticisi ve ihracatçısıyız. Dünya incirinin 5'te 4'ünü biz karşılıyoruz desek abartmış olmayız.
İncir, "mazı böceği" (Blastophaga psenes) adı verilen minik bir yaban arısı olmadan meyve veremez. Bu arılar, incirin tepesindeki minik delikten girerek içerideki gizli çiçekleri tozlaştırır. İncir aslında bu böceklerin aşkının meyvesidir.
Gerçek Bir Hikaye: 1880'de Kaliforniyalılar, iklimi İzmir'e benzediği için oradan incir fidanları götürüp dikerler. Ancak yıllarca tek bir meyve bile alamazlar! Nerede hata yaptıklarını anlamaları 20 yıl sürer: Mazı böceğini götürmeyi unutmuşlardır!
Sonunda böcekleri de götürünce meyve almayı başarırlar ve bu incire "California" ve "Smyrna" (İzmir) kelimelerini birleştirip "Calimyrna" adını verirler.
İncirin kökleri suya ulaşmak için inanılmaz derecede güçlü ve yayılıcı bir gelişim gösterir. Betonları delip, temelleri sarabilir. Bu yüzden evlerin yakınına dikilmesi tavsiye edilmez.
İşte "Ocağına incir ağacı dikmek" deyimi buradan gelir; bir haneyi temelinden sarsacak kadar büyük bir felaket veya sorun çıkarmak anlamında kullanılır. Kökünden kesseniz bile, bir yıl sonra inatla yeniden filizlenebilir.
- Adem ve Havva: Cennetten kovulduklarında ilk giysileri incir yaprağıydı. Bu yüzden incir, cennet meyvelerinden sayılır.
- Buda: Prens Sidhartha Gautama, Nirvana'ya "kutsal incir ağacı"nın (Bodhi ağacı) altında otururken ulaşmıştır.
- Yunan Mitolojisi: Tanrı Apollon, su getirmesi için gönderdiği karganın, incir yemek için görevi aksatmasına çok kızar. Kargayı, su yılanını ve su kadehini gökyüzüne fırlatır; Karga, Suyılanı ve Kupa takımyıldızları böyle oluşur.
Fransızların meşhur "kaz ciğeri"ni elde etmek için kazları zorla beslediklerini biliyoruz. Eskiden bunu yapmak için kazlara bol bol incir yedirirlermiş.
Yazarın Notu: Yıllar önce bir Fransız arkadaşımın davetinde, bu hikayeyi bilmeden kaz ciğerini afiyetle yemiştim. Kazlar beni affetsin!
Şifa: İncir yapraklarının sütü siğillere ve böcek sokmalarına iyi gelir. Hemoroid şikayeti olanların incir yaprağı suyuna oturması eski bir şifa yöntemidir.
İncir yemeye de anlatmaya da doyulmaz. "İncir çekirdeğini doldurmayacak" dertleriniz, ağız tadıyla yiyeceğiniz incirleriniz olsun...