Karakavak
(Populus nigra)
Karakavak (Populus nigra), soluk gri gövdesi ve rüzgarda hışırdayan yapraklarıyla tanıdığımız bir ağaçtır. Ülkemizde özellikle İç ve Batı Anadolu'da dere kenarlarında sıkça görülür. Ne yazık ki dere yataklarının kurumasıyla birlikte nesli tehlikeye giren türlerden biri olmuştur.
Karakavağın en önemli özelliklerinden biri, kökleri vasıtasıyla topraktaki ağır metalleri temizleyebilmesidir. Bu yüzden ekolojik olarak çok değerlidir.
Pamuk Ağacı: Haziran ayında saçtığı pamuksu tohumlar nedeniyle Kuzey Amerika'da ona "Pamuk Ağacı" denir. Bu pamukçuklar yastık içi ve yalıtım malzemesi olarak bile kullanılır.
Tıp: Ağacın kırmızı ve yapışkan tomurcuklarından elde edilen bir kremin, deri iltihaplanmalarını ve hemoroidi iyileştirdiği bilimsel olarak kanıtlanmıştır.
Endüstri: Odunu çok sağlam değildir. Bu yumuşak yapısı nedeniyle palet, meyve kasası, kibrit ve sıkıştırılmış odun yapımında tercih edilir.
Mitolojiye göre Güneş Tanrısı'nın oğlu Phaeton (Fayton), babasının güneş arabasını kaçırır ama kontrol edemez. Zeus, dünyayı yakmaması için onu yıldırımla vurur ve Phaeton Eridanos ırmağına düşer.
Kız kardeşleri (Heliades) ırmak kenarında öyle çok ağlarlar ki, acıdan birer Karakavak ağacına dönüşürler. Döktükleri gözyaşları ise katılaşıp Amber (Kehribar) taşına dönüşür. Efsane ile gerçek burada karışır; çünkü Atina metrosu kazılarında gerçekten de kurumuş bir Eridanos ırmağı yatağı bulunmuştur.
Bu yazıyı yazarken dedemin diktiği, benim de yazları gölgesinde salıncak kurup "Milliyet Kardeş" okuduğum o eski karakavakları anımsadım...
Belki sizler de bu ağacı görünce, Sivas'ta bir kavak ağacı gibi yakılmak istenen merhum şair Metin Altıok'un o hüzünlü mısralarını hatırlarsınız:
"Ömrümce kendimi hep sözümle, bizzat kendimle savundum,
Bir kavak ağacı gibi, sadece yapraklarımla ve uğultumla..."