Kelebek Orkidesi
(Phalaenopsis)
Kelebek Orkidesi (Phalaenopsis), tropik yağmur ormanlarında ağaçlara veya yosunlu kayalara tutunarak yaşayan (epifit), süzülen güneş ışığıyla beslenen narin bir güzelliktir. Çinlilerin 3000 yıldır tanıdığı bu bitki, Avrupa ile ilginç bir hikaye sayesinde tanışmıştır.
Bitkiyi bilim dünyasına 19. yüzyılda Alman botanikçi Carl Ludwig Blume tanıtmıştır. Ancak ondan 75 yıl önce, İsveçli doğabilimci Pehr Osbeck bu bitkiyi görmüş ve onu "bir dala konmuş kelebek kümesi" zannetmiştir!
Belki basit bir göz yanılsaması, belki de orkidenin muazzam taklit yeteneği... Sonuçta insanlık, bu şaşkınlık yüzünden orkidelerle tanışmak için 75 yıl daha beklemiştir.
Phalaenopsis: Yunanca phalaina (büyük güve/kelebek) ve opsis (görünüş) kelimelerinden gelir. Yani "Kelebek Görünüşlü".
Orkide (Orchis): Yunan filozof Theophrastus, bitkinin toprak altındaki yumrularını kendi testislerine benzettiği için ona Yunanca testis anlamına gelen "Orchis" adını vermiştir. Eski Yunanlılar bu yumrulara bakarak bebeğin cinsiyetini tahmin ederlermiş!
Orkidenizi yaşatmak ve tekrar çiçek açtırmak için bu altın kuralları uygulayın:
- Nem Tepsisi: Kökleri ıslak kalmayı sevmez ama nem ister. Saksısını, içi çakıl taşı ve su dolu yayvan bir tepsinin üzerine (su saksıya değmeyecek şekilde) koyun.
- Sıcaklık Şoku: Bitki çiçek vermeyi kestiyse, onu 3 hafta boyunca 16°C'nin altında serin bir yerde tutup tekrar sıcak odaya alın. Bu şok onu tomurcuklanmaya teşvik eder.
- Budama: Çiçek sapını, tamamen kahverengiye dönüşmeden kesmeyin.
- Kış Uyarısı: Sıcaklık 18°C altına düşerse sulamayı azaltın, yoksa kökleri çürür.
Orkidelerin "Kundaktaki Bebek", "Uçan Ördek" veya "Kurukafa" gibi nesneleri taklit eden türleri olduğunu biliyor muydunuz? Pehr Osbeck'in yanılmasına şaşmamak gerek, doğanın en büyük taklit ustasıyla karşı karşıyayız.